Φανταστείτε να περπατάτε στον δρόμο και να σας σταματά κάποιος που φορά ένα τσαλακωμένο μπλουζάκι, λέγοντάς σας: «Ξέρεις, θα έπρεπε να τρως τρία ωμά κρεμμύδια την ημέρα για τα γόνατά σου». Το πιθανότερο είναι να απομακρυνθείτε βιαστικά. Τώρα, φανταστείτε τον ίδιο ακριβώς άνθρωπο να φορά μια καθαρή, λευκή ιατρική ποδιά, να έχει κρεμασμένο ένα στηθοσκόπιο στον λαιμό του και να λέει ακριβώς το ίδιο πράγμα. Ξαφνικά, αρχίζετε να κρατάτε σημειώσεις και κατευθύνεστε προς το σούπερ μάρκετ
Γιατί ένα κομμάτι ύφασμα μετέτρεψε μια ανοησία σε αδιαμφισβήτητη αλήθεια; Επειδή ο εγκέφαλός σας μόλις έπεσε θύμα της «Προκατάληψης της Αυθεντίας»
Στην ψυχολογία, η Προκατάληψη της Αυθεντίας είναι η τάση μας να δίνουμε πολύ μεγαλύτερη βαρύτητα και εμπιστοσύνη στις απόψεις ατόμων που θεωρούμε «αυθεντίες» ανεξάρτητα από το αν γνωρίζουν πραγματικά για τι πράγμα μιλούν.
Όταν βλέπουμε μια στολή, έναν εντυπωσιακό τίτλο ή κάποιον να μιλά με απόλυτη αυτοπεποίθηση, η κριτική μας σκέψη... κάνει ένα διάλειμμα (κένο για διαφήμιση κάποιας συγκεκριμένης τυχαίας εταιρείας). Υποθέτουμε αυτόματα ότι οι ιδέες τους είναι πιο έξυπνες, πιο ασφαλείς και πιο ακριβείς από τις ιδέες των άλλων ακόμα κι αν ένας οδοντίατρος μας δίνει οικονομικές συμβουλές ή ένας διάσημος ηθοποιός μας προτείνει ποιες βιταμίνες να πάρουμε.
Από πολύ μικρή ηλικία, μαθαίνουμε να ακούμε τους γονείς, τους δασκάλους, τους αστυνομικούς και τους γιατρούς, ώστε να παραμένουμε ασφαλείς και να κατανοούμε πώς λειτουργεί ο κόσμος. Για χιλιάδες χρόνια, το να ακολουθούν οι άνθρωποι τον αρχηγό της φυλής τούς βοηθούσε να παραμένουν ζωντανοί και οργανωμένοι.
Επειδή ο έλεγχος κάθε πληροφορίας απαιτεί εξαντλητική πνευματική προσπάθεια, ο εγκέφαλός μας επιλέγει μια συντόμευση: «Αφού φαίνεται να είναι αυτός που έχει τον έλεγχο, μάλλον έχει δίκιο». Συνήθως, αυτή η συντόμευση λειτουργεί μια χαρά, μέχρι τη στιγμή που κάποιος χρησιμοποιεί την εικόνα της αυθεντίας για να μας πουλήσει φύκια για μεταξωτές κορδέλες.
Το να εντοπίζετε την Προκατάληψη της Αυθεντίας στην πράξη είναι σαν να αποκτάτε έναν αυτόματο BS-detector (ελληνηστί θα μπορούσαμε να το πούμε ανιχνευτή «βλακείας») για την καθημερινότητά σας:
Εξυπνότερες Αγορές & Επιλογές Υγείας: Οι διαφημιστές λατρεύουν να χρησιμοποιούν ηθοποιούς με ιατρικές ποδιές για να πουλήσουν τα πάντα, από οδοντόκρεμες μέχρι στρώματα. Γνωρίζοντας για αυτή την προκατάληψη, θυμάστε να ελέγχετε τα πραγματικά δεδομένα και τις κριτικές, αντί να εμπιστεύεστε τυφλά έναν εντυπωσιακό τίτλο ή μια στολή.
Εκφράζοντας την άποψή σου στη δουλειά ή στο σχολείο: Στις συναντήσεις, οι άνθρωποι συχνά συμφωνούν τυφλά με το αφεντικό ή με το άτομο που ακούγεται πιο δυνατά στον χώρο, ακόμα κι όταν προτείνεται μια κάκιστη ιδέα. Το να αναγνωρίζεις τη «μεροληψία υπέρ της εξουσίας» (authority bias) σού δίνει το θάρρος να θέτεις ευγενικά ερωτήματα και να μοιράζεσαι τις δικές σου εξαιρετικές ιδέες.
Χτίζοντας αξιοπιστία: Από την άλλη πλευρά, αν θέλεις οι άλλοι να παίρνουν τις ιδέες σου στα σοβαρά, η προσεγμένη εμφάνιση, η σαφής οργάνωση των επιχειρημάτων σου και ο ήρεμος, γεμάτος αυτοπεποίθηση λόγος προσδίδουν άμεσα μεγαλύτερο κύρος στα λεγόμενά σου!
Επομένως, την επόμενη φορά που κάποιος με κομψό κοστούμι σού πει να πηδήξεις, σταμάτα για μια στιγμή, ξανασκέψου το και πέτα τον απο κάτω.